یکشنبه , شهریور ۳۰ ۱۳۹۹
خانه / بازاريابي / ماتریس بوستون BCG : تحلیل استراتژیک سبد سرمایه گذاری

ماتریس بوستون BCG : تحلیل استراتژیک سبد سرمایه گذاری

ماتریس بوستون BCG : تحلیل استراتژیک سبد سرمایه گذاری

ماتریس بوستون BCG Matrix چیست ؟

ماتریس بوستون BCG Matrix  ( همچنین به عنوان تحلیل تیم مشاوران بوستون ، ماتریس سهم-رشد ، ماتریس سبد محصول یا جعبه بوستون نیز شناخته می می شود) اولین ­بار توسط تیم مشاوره بوستون در سال شمسی ۱۹۷۰ به عنوان ابزاری جهت تحلیل موقعیت استراتژیک کسب‎­و همچنین­­کار مطرح شد .

آن یک ابزار استراتژی تجاری استراتژیک جهت تحلیل واحدهای تجاری یا خطوط تولید می باشد.

ماتریس بوستون بر اساس دو متغیر ترسیم می می شود :

  1. سهم نسبی از بازار
  2. نرخ رشد بازار

با ترکیب آن دو متغیر در یک ماتریس ، یک شرکت می تواند واحدهای تجاری خود را بر آن اساس ترسیم و همچنین مشخص کردن کند که در آن هم منابع اضافی (اقتصادی و مالی) ، از کجا حاصل و همچنین به کجا خواهد رفت.

هدف اصلی ماتریس بوستون BCG اراده و تصمیم راسخ گیری در باره سرمایه گذاری در سطح شرکت می باشد.

بسته به چگونگی عملکرد واحد و همچنین صنعت ، چهار وجه طبقه بندی متنوع و گوناگون و مختلف را می قدرت به هر وجه تخصیص داد:

  • سگ
  • علامت سؤال
  • گاو شیرده
  • ستاره

در آن مقاله به هریک از آن چهار وجه و همچنین نحوه بهره بری و استفاده صحیح از ماتریس بوستون BCG می پردازیم.

BCG Matrix ماتریس تیم مشاوران بوستون ماتریس بوستون BCG : تحلیل استراتژیک سبد سرمایه گذاری

مثالی جهت ماتریس بوستون BCG : سبد سرمایه گذاری سامسونگ

سامسونگ یک شرکت از نوع خوشه ای Conglomerate می باشد (شرکتی از تعدادی شرکتها تشکیل شده می باشد که در صنایع کاملاً متغایر و متفاوت (نامربوط) زیر یک چتر (شرکت مادر) فعالیت می کنند. هر یک از مشاغل مستقل SBU یا واحد تجاری نامیده می‌می شود) .

سامسونگ تلفن ، دوربین ، تلویزیون ، مایکروویو ، یخچال ، ماشین لباسشویی و همچنین حتی مواد شیمیایی و همچنین بیمه می فروشد.

آن یک استراتژی هوشمندانه جهت شرکت می باشد زیرا ریسک را در بین تعداد بسیاری از واحدهای تجاری پخش می‌نماید.

به عنوان مثال در صورتی که اتفاقی جهت صنعت دوربین رخ دهد ، سامسونگ هنوز هم می تواند در سایر دسته بندی محصولات جریان نقدی مثبت از سایر واحدهای تجاری داشته باشد.

آن به سامسونگ کمک می کند تا با نقصان اقتصادی و مالی در جای دیگر کنار بیاید.

با آن حال ، حتی در یک سبد محصولات که به خوبی متعادل شده می باشد ، استراتژیست های شرکت ها بایستی و حتما در مورد تخصیص پول و همچنین توزیع پول در کل آن هم واحدهای تجاری اراده و تصمیم راسخ بگیرند.

آنکه پول را از کجا و همچنین به کجا بایستی و حتما تخصیص داد؟ شرکت سامسونگ جهت مشخص کردن سهم نسبی از بازار و همچنین نرخ رشد بازار از ماتریس بوستون BCG بهره بری و استفاده می کند.

سهمی نسبی از بازار در ماتریس بوستون BCG

سازنده ماتریس BCG از آن متغیر جهت مقدار و اندازه گیری رقابت پذیری یک شرکت بهره بری و استفاده کرد.

جهت مقدار و اندازه گیری دقیق جهت تعین سهم نسبی از بازار ، بایستی و حتما سهم شرکت مدنظر را نسبت به سهم بزرگترین رقیب خود در بازار مشخص کردن نمود.

بنابراین در صورتی که سهم بازار سامسونگ در صنعت تلفن همراه ۲۰% باشد و همچنین اپل (بزرگترین رقیب آن هم) ۶۰% سهم بازار را داشته باشد، آن نسبت ۱: ۳ (۰.۳۳) خواهد بود و همچنین آن بدان معنی می باشد که سامسونگ از موقعیت نسبتاً ضعیفی برخوردار می باشد.

در صورتی که اپل تنها ۱۰٪ سهم داشته باشد ، آن نسبت ۲: ۱ (۲.۰) خواهد بود ، آن بدان معنی می باشد که سامسونگ در موقعیتی نسبتاً قوی قرار دارد ، که آن ممکن می باشد در سود دهی و همچنین جریان نقدی بالاتر از حد متوسط خود را منعکس نماید.

نقطه حداقل جهت توجیه داشتن حضور یک محصول در بازار ۱.۰ می باشد ، به آن معنی که شرکت مادر بایستی و حتما حداقل سهم بازار مشابهی در مقابل بزرگترین رقیب خود داشته باشد تا سهم نسبی بالایی در بازار داشته باشد.

فرض در آن چارچوب آن می باشد که افزایش سهم نسبی بازار منجر به افزایش پول اکثرا و بیشتر خواهد شد ، زیرا شرکت مادر از اقتصاد مقیاس ( تولید اکثرا و بیشتر جهت افزایش سهم بازار و همچنین کاهش هزینه های ) بهره می برد و همچنین بدین ترتیب یک مزیت هزینه نسبت به رقبا دارد.

نرخ رشد بازار در ماتریس بوستون BCG

متغیر دوم نرخ رشد بازار می باشد که جهت مقدار و اندازه گیری جذابیت بازار بهره بری و استفاده می می شود. بازارهایی که به سرعت در حال رشد خواهند بود ، معمولاً شامل نهاد هایی خواهند بود که در حال تلاش خیلی زیاد خواهند بود و همچنین قول می‌دهند که در بلندمدت بازده جالبی به سرمایه گذارهای خود ارائه دهند.

با آن حال ، نقطه ضعف آن هم می باشد که شرکتهایی که در بازارهای رو به رشد خواهند بود به احتمال زیاد به منظور حفظ روند رشد مستلزم و نیاز به سرمایه گذاری دارند.

به عنوان مثال آن سرمایه گذاری ها جهت تأمین هزینه فعالیت های بازاریابی یا افزایش ظرفیت تولید مورد مستلزم و نیاز می باشد.

نرخ رشد بالا یا پایین می تواند از صنعت به صنعت دیگر متغایر و متفاوت باشد ، ولی باید توجه داشت به روش کلی نقطه حداقلی باقی ماندن در یک بازار، معمولاً حدود ۱۰ قسمت و بخش در سال شمسی انتخاب می می شود.

آن بدان معناست که در صورتی که سامسونگ در صنعتی فعالیت کند که بازار به روش متوسط ۱۲ قسمت و بخش در سال شمسی رشد می کند ، نرخ رشد بازار بالا خواهد بود.

علامت سوال  Question Mark

مشاغل یا استارتاپ ها معمولاً به عنوان علامت سؤال شروع به فعالیت می شوند.

علامت سؤال ها ( کودکان جدید و تو و تازه وارد ) ، مشاغل با سهم بازار پایین در یک بازار در رشد بالا خواهند بود.

آنها آن پتانسیل را دارند که سهم بازار را بدست آورند و همچنین سرانجام به ستاره (بزرگان و رهبران بازار) تغییر پیدا کردن شوند.

علامت سؤال ها در صورتی که به خوبی اداره می شود ، به سرعت رشد می کنند و همچنین بنابراین مقدار بسیاری سرمایه گذاری نقدی طلب می‌کنند.

در صورتی که علامت سؤال ها نتوانند رهبر بازار شوند ، ممکن می باشد هنگامی که رشد بازار بعد از سال شمسی ها خوردن پول ها کاهش می یابد ، به سمت سگ شدن سوق پیدا کنند.

بنابراین بایستی و حتما علامت سؤالها با دقت مورد بررسی کردن قرار گیرد تا مشخص می شود آیا آنها ارزش سرمایه گذاری مورد بهره بری و استفاده و نیاز ضروری جهت رشد سهم بازار را دارند یا خیر.

ستاره Star

ستارگان واحدهای تجاری با سهم بالای بازار (بزرگان و رهبران بالقوه بازار) در یک صنعت با رشد سریع خواهند بود.

ستارگان به دلیل سهم نسبی بالای بازار ، مقادیر بسیاری پول نقد ساخته یا ایجاد می کنند ، همچنین جهت مبارزه با رقبا و همچنین حفظ نرخ رشد خود مستلزم و نیاز به سرمایه گذاری های کلانی دارند.

شرکت های موفق با تنوع زیاد دائما بایستی و حتما ستاره های بسیاری در سبد سرمایه گذاری خود داشته باشند تا از آن طریق بتوانند در درازمدت از جریان نقدی اطمینان حاصل کنند.

جدای از اطمینانی که ستاره ها نسبت به بعدی می دهند ، جهت تصویر شرکت تو نیز خیلی زیاد مناسب خواهند بود.

گاو شیرده  Cash Cow

سرانجام بعد از سالها فعالیت در یک صنعت ، رشد بازار کاهش می یابد و همچنین دخل و درآمد راکد می می شود. در آن مرحله ، ستاره های تو به احتمال زیاد به گاو شیردل تغییر پیدا کردن می شوند.

از آنجا گاوهای شیرده ؛ هنوز در بازار راکد ( به بلوغ رسیده) سهم نسبی بسیاری دارند ، انتظار می رود سود و همچنین جریان نقدینگی زیاد باشد.

به دلیل نرخ رشد پایین ، سرمایه گذاری های مورد مستلزم و نیاز نیز بایستی و حتما کم باشد.

بنابراین گاوهای شیرده به روش معمول بیش از مقدار پول نقد مورد مستلزم و نیاز جهت حفظ شرایط موجود ، پول نقد ساخته یا ایجاد می کنند.

آن “پول اضافی” جهت سرمایه گذاری در سایر واحدهای تجاری (ستاره ها و همچنین نشانه ها و علائم سوال) از همین گاو شیرده ها ساخته یا ایجاد می می شود.

گاوهای شیرده در نهایت تعادل و همچنین ثبات را به سبد سرمایه گذاری می آورند.

سگ Dog

واحدهای تجاری در یک بازار با رشد کاهشی یا نزول در سهم نسبی از بازار، سگ در نظر گرفته می شوند.

آن واحدها معمولاً در نقطه سر بر سر خواهند بود ( نه مقدار بسیاری پول نقد ساخته یا ایجاد می کنند و همچنین نه مصرف زیاد دارند) و همچنین به مقدار و اندازه حفظ سهم بازار پول ساخته یا ایجاد میکنند.

بنابراین آن مشاغل جهت سرمایه گذاران چندان جذاب و جالب نیست.

از آنجا که هنوز پول در آن واحدهای تجاری وجود دارد می توانند در واحدهای با پتانسیل بیشتری بهره بری و استفاده شوند ، احتمالاً سگها واگذار یا انحلال می شوند.

 

اوضاع در بازار در ماتریس بوستون BCG

رشد کم ، سهم بالا :

شرکت ها جهت سرمایه گذاری مجدد بایستی و حتما آن “گاوهای شیرده” را به صورت دائما بدوشند.

رشد بالا ، سهم بالا:

شرکت ها بایستی و حتما به مقدار و اندازه و میزان قابل توجهی در آن “ستاره ها” سرمایه گذاری کنند زیرا پتانسیل بالایی در بعدی دارند.

رشد بالا ، سهم کم :

شرکتها بسته به شانس ستاره شدن در آن “سؤالات” بایستی و حتما سرمایه گذاری کرده یا آنها را از بین ببرند.

سهم کم ، رشد کم :

شرکت ها بایستی و حتما آن “سگ ها” را منحل کنند ، واگذار کنند یا مجدداً جایگزین کنند.

 

 

 ارتباط و رابطه ماتریس بوستون BCG و همچنین چرخه عمر محصول PLC

ماتریس BCG ارتباط محکمی با چرخه عمر محصول دارد. جهت درک آن ارتباط مقاله زیر را مطالعه نمایید :  ارتباط و رابطه ماتریس بوستو BCG و همچنین چرخه عمر محصول PLC

 

پیشنهاد می‌دهیم که ۴ نوع برنامه جذاب و جالب و خوب بازاریابی و همچنین استراتژی بازاریابی Ansoff Matrix را نیز مطالعه نمایید.

 

مشاوره بازاریابی

 مباحث و مطالب آن وبسایت و مرکز خبرهای جدید شامل حمایت از حق مؤلف و همچنین مترجم می باشد و همچنین هرگونه کپی برداری بدون ذکر منبع پیگرد قوانین و قانونی دارد.

نوشته ماتریس بوستون BCG : تحلیل استراتژیک سبد سرمایه گذاری اولین بار در شرکت مشاوره مدیریت IranMCT. پدیدار شد.

منبع
جدید و تو و تازه ترین آموزش ها در باره بازاریابی : ماتریس بوستون BCG : تحلیل استراتژیک سبد سرمایه گذاری

درباره ی admin

مطلب پیشنهادی

نرخ بازگشت سرمایه بازاریابی MROI چیست ؟

نرخ بازگشت سرمایه بازاریابی MROI چیست ؟ نرخ بازگشت سرمایه بازاریابی Marketing ROI  چیست ؟ …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

ارسال پیامک بلک لیست